Атом
Внешний вид
Атом — веществолӧн медічӧт тор, кӧдаӧс оз туй торйӧтны. Кывйыс лоӧ важ грек кывйысь «ἄτομος», мый вежӧртӧ «неторйӧтан».
Атом куйлӧ ядроись да электронысь. Ядроын эмӧсь протоннэз да нейтроннэз. Кӧр электроныс да протоныс ӧтмында, атом лоӧ нейтральнӧй. Кӧр электроныс унажык нето этшажык, сійӧ шуӧны ионӧн.
Ядро босьтӧ атомысь 99,9 % сьӧкыта. Протоннэзлӧн лыд (Z) мыччалӧ, кытшӧм химическӧй элемент этӧ, а нейтроннэзлӧн лыд (N) — изотоп. Атоммез, кӧдна йитчӧны ӧтамӧдныскӧт, арквывтӧны молекулаэз.